waarmee kunnen
wij u helpen?

marktvisie augustus 2016

geplaatst op 06-09-2016 door Ronald

rust op de financiële markten

Gedurende de afgelopen zomermaanden was het opvallend rustig op de financiële markten. Na het referendum in Groot-Brittannië op 23 juni over het lidmaatschap van de Europese Unie werd er gevreesd voor paniek en dalende aandelenkoersen in de er op volgende weken. De angst bleek ongegrond. Wereldwijd sloten de aandelenbeurzen de periode van eind juni tot eind augustus af met een plus. 

De rendementen van de verschillende beleggingscategorieën waren als volgt: 

stijgende aandelenkoersen

De wereldwijde aandelenmarkten zetten het in de laatste dagen van juni begonnen herstel in de maanden juli en augustus voort. De MSCI World Total Return Index eindigden deze twee maanden in dollars gemeten 4,3% hoger. Omdat de dollar ten opzichte van de euro met 0,8% in waarde daalde, was de stijging in euro’s met 3,5% iets beperkter. Europese aandelen deden het met een stijging van 4,2% nog iets beter. Europese onroerend goedaandelen behaalden zelfs een rendement van 6,0%. De best presterende aandelen waren die van de opkomende markten, met in euro’s een plus van 6,8%. 

herstel op de aandelenmarkten na de Brexit

underperformance voor Duitse staatsobligaties

Na maanden van dalingen bewoog de rente in de eurozone gemiddeld genomen zijwaarts. De Duitse 10-jaars staatsrente nam vanaf eind juni met 6 basispunten toe tot -0,07%. De vorm van de rentecurve bleef nagenoeg gelijk; ook de 2-, de 5- en de 30-jaars rente stegen allen met 4 tot 7 basispunten. Duitse staatsobligaties vormde de slechtst presterende categorie binnen het universum van euro investment grade obligaties. In de andere zogeheten kernlanden daalden de staatsrentes de afgelopen twee maanden iets. Zo nam bijvoorbeeld in Nederland de 10-jaars rente met 4 basispunten af. Ook in de meeste perifere eurolanden daalde de rente. Slovenië was de topperformer met een rentedaling van 24 basispunten. In Italië en Spanje was sprake van rentedalingen van respectievelijk 11 en 15 basispunten. De obligatiemarkten hadden er weinig last van de landelijke politieke perikelen. In Italië waren er behoorlijke problemen met de bankensector en ontvouwde premier Renzi plannen om publiek geld in de banken te steken. In oktober komt er een referendum over constitutionele hervormingen waaraan Renzi zijn lot heeft verbonden. In de peilingen is 5-sterren protestbeweging de grootste partij. In Spanje lijkt het ook na de tweede verkiezingen in een halfjaar tijd niet te lukken om een coalitieregering te vormen. Het slechtst presterende land in de periferie van de eurozone was Portugal, waar de 10-jaars rente met 4 basispunten steeg. Er waren twijfels over de Portugese schuldpositie en de houdbaarheid van de creditrating bij DBRS, de enige internationale kredietbeoordelaar die een ‘investment grade’ rating voor het land heeft afgegeven. Dat Spanje en Portugal geen boete kregen van de Europese Commissie en er nieuwe deadlines om het budget op orde te brengen werden vastgesteld was voor beide landen een meevaller. 

behoorlijke plussen voor credits en high yield

Naast de landenspreads daalden ook de risico-opslagen voor bedrijfsobligaties. Bij een extreem lage rente voor AAA-obligaties en een obligaties opkopende centrale bank bleven beleggers op zoek naar rendement. De euro-staatsobligatieindex behaalde als gevolg van de gestegen rente in Duitsland een bescheiden rendement van 0,2%. Investment grade bedrijfsobligaties deden het met een plus van 1,8% een stuk beter. High yield obligaties behaalden zelfs een rendement van 3,7%.  

nog geen economische neergang in het VK

Het is te kort na de Brexit om al conclusies te trekken, maar de economische data van het Verenigd Koninkrijk waren niet zo zwak als werd gevreesd. In juli waren de detailhandelsverkopen bijvoorbeeld veel sterker dan verwacht. Dit was mede het gevolg van de gestegen aankopen door buitenlanders die profiteerden van de lage koers van het Britse pond. Om een recessie tegen te gaan versoepelde de Bank of England de kapitaalseisen voor banken en richtte zij een steunfonds ter waarde van GBP 250 miljard op. Ook werd er een groter dan verwacht stimuleringspakket aangekondigd. De basisrente ging van 0,50% naar 0,25%, de omvang van het opkoopprogramma’s voor staats- en bedrijfsobligaties werd verhoogd en bankpresident Carney meldde op Draghiaanse wijze klaar te zijn om iedere noodzakelijke actie te ondernemen. Het Britse kabinet, nog onder leiding van Cameron, ontvouwde een vijfpuntenplan, met onder meer een forse verlaging van de vennootschapsbelasting. Als gevolg van de lagere groeiverwachting op langere termijn en de door de centrale bank genomen maatregelen is de Britse lange rente sinds de dag van het referendum meer dan gehalveerd (van 1,37% tot 0,64%). De FTSE 100 aandelenmarkt stond eind juni al hoger dan voor de volksraadpleging en daar kwam in juli en augustus nog eens ruim 4% aan koersstijging bij.                        

wel gerommel in de Britse politiek

In de Britse politiek liet de Brexit flinke sporen na. Zo trad premier David Cameron af. De Conservatieve Partij benoemde Theresa May als zijn opvolger. Nigel Farage nam afscheid als leider van de Onafhankelijkheidspartij. Ook bij de Arbeiderspartij rommelde het rondom het leiderschap, maar Jeremy Corbyn besloot aan te blijven. Er was veel discussie over het tijdstip van het in werking zetten van het proces van uittreding. Waarschijnlijk zal dit niet voor eind 2017 starten. Volgens Theresa May zal van uitstel echter geen afstel komen. ‘Brexit means Brexit’, is haar devies.

sterke arbeidsmarkt in de VS, renteverhoging aanstaande?

Afgelopen zomermaanden herstelde de Amerikaanse arbeidsmarkt zich van een dip in de lente. Er was sprake van een behoorlijke banengroei. Als gevolg van een hoger aantal werkzoekenden steeg de werkloosheid echter, tot 4,9% van de beroepsbevolking. Van de in augustus gepubliceerde macro-economische data waren belangrijke meevallers het consumentenvertrouwen, de industriële productie, de autoverkopen, de orders voor duurzame productiegoederen en de huizenverkopen. De inkoopmanagersindex, de persoonlijke inkomens en de winkelverkopen kwamen daarentegen lager uit dan was verwacht. De Amerikaanse inflatie daalde tot 0,8% op jaarbasis. De kerninflatie (exclusief energie- en voedselprijzen) bleef met 2,2% ongeveer gelijk. De Amerikaanse centrale bank liet haar beleid ongewijzigd. In aanloop naar de laatste beleidsvergadering spraken diverse Fed-officials zich uit voor een of meerdere renteverhogingen in 2016. Uit de notulen bleek echter dat de meeste beleidsmakers het liever nog even wilden aanzien en geen actie op korte termijn voorzagen. Eind augustus was er een bijeenkomst van centrale bankiers in het Amerikaanse Jackson Hole. Fed-voorzitter Yellen sprak daar uit dat, gegeven de kracht van de arbeidsmarkt en de vooruitzichten voor de economie en de inflatie, de casus voor een renteverhoging sterker is geworden. In de geldmarkt werd er een kans van ca. 50% op een renteverhoging in september ingeprijsd.  

zwakkere cijfers in de eurozone, maar geen nieuws van de ECB

In de eurozone stelden de meest recente economische cijfers teleur. Zo waren de detailhandelsverkopen, de industriële productie, het consumentenvertrouwen en het ondernemersvertrouwen lager dan verwacht. De werkloosheid bleef gelijk, terwijl in de markt van een daling was uitgegaan. Aan de andere kant verbeterden de leencondities voor bedrijven en ging de vraag naar krediet omhoog. De inflatie steeg licht tot 0,2% op jaarbasis. De kerninflatie liet een kleine daling tot 0,8% zien. De ECB voerde geen beleidsveranderingen door. Het beleidscomité van de centrale bank zag onverminderd neerwaartse risico’s voor de economie en gaf aan nog steeds ‘ready to act’ te zijn, maar besprak geen nieuwe verruimingsinstrumenten. Zij gaf aan meer tijd nodig te hebben om de effecten van het bestaande beleid te beoordelen. 

0% de nieuwe norm?

In Japan tikte de 20-jaars rente begin juli voor het eerst de 0,0% aan. Hier voert de centrale bank al jaren een zeer ruim monetair beleid. Voorzitter Kuroda meldde dat de limiet van dit beleid nog niet is bereikt, dat er nog meer obligaties kunnen worden opgekocht en dat een dieper negatieve rente mogelijk is. In Duitsland waren eind juni, begin juli de rentes op de staatsobligaties tot een looptijd van 15 jaar negatief. In augustus kwamen de Nederlandse en de Deense 10-jaars rentes even onder de 0% uit. In Zwitserland moesten beleggers zelfs op obligaties met een looptijd van 50 jaar geld toeleggen. Beleggers lijken al met al steeds meer te wennen aan negatieve rentes. De zoektocht naar alternatieven met rendement is in onze ogen de belangrijkste drijfveer achter de koersstijgingen van de meer risicovolle beleggingscategorieën als aandelen, vastgoed, staatsobligaties uit de periferie van de eurozone en bedrijfsobligaties. 

Lees hier onze disclaimer