waarmee kunnen
wij u helpen?

Marktontwikkelingen mei 2019: ‘Sell in May’: ook in 2019 een goed idee

geplaatst op 12-06-2019 door Iwan

Na een bijzonder goede start van het jaar voor financiële markten, betekende mei een keerpunt. ‘Risk-off’ was vanaf begin mei het devies: ‘veilige’ staatsobligaties waren in mei de enige beleggingscategorie die een positief rendement opleverden door dalende lange rentes. De rente op 10-jarige Duitse staatsobligaties daalde zelfs tot onder 0%, voor het eerst sinds de zomer van 2016. Bedrijfsobligaties profiteerden ook van de lagere rentes, maar ‘credit spreads’ liepen wel uit in mei. Per saldo leverden Europese bedrijfsobligaties een rendement op van afgerond 0%. Voor de overige beleggingscategorieën gold: hoe hoger het risico, hoe lager het rendement. Voor ‘high yield’-bedrijfsobligaties en Europees vastgoed bleef de schade beperkt tot respectievelijk ca. -1,5% en -2,5%, maar bij aandelen varieerden de rendementen van -5% voor Europese aandelen tot -7% voor aandelen opkomende markten. Overigens zijn aandelen over heel 2019 gemeten tot nu toe nog wel de best presterende beleggingscategorie.
De rendementen van de verschillende beleggingscategorieën waren als volgt:

Handelsoorlog terug op het vizier van beleggers

Tot eind april rekenden beleggers erop dat de VS en China binnen enkele weken een handelsakkoord zouden bereiken, waarmee de dreiging van een handelsoorlog zou zijn bezworen. Deze illusie werd begin mei ruw verstoord door een serie twitterberichten van de Amerikaanse president Trump, die duidelijk maakten dat een handelsakkoord verder weg was dan gedacht. Vervolgens kondigde Trump juist extra handelstarieven aan tegen China en tegen het eind van de maand dreigde hij ook Mexico en India met handelstarieven.
Vooralsnog is het onduidelijk hoe serieus de anti-handelsretoriek van Trump moet worden genomen en hoe de reactie daarop vanuit China zal zijn. Op korte termijn lijkt een verdere verbreding (in eerste instantie richting Mexico en India) en verdieping (meer handelstarieven tussen de VS en China) van de handelsoorlog het meest waarschijnlijke scenario. Echter, naarmate de negatieve effecten hiervan op de economie, en dan met name die van de VS zelf, duidelijker worden, zal ook de politieke druk toenemen om tot een oplossing, of in ieder geval een ‘wapenstilstand’ te komen.

Effect handelsoorlog op economische cijfers beperkt, in ieder geval voor nu

De gevolgen van het oplaaien van de handelsoorlog op macro-economische cijfers is tot dusver beperkt gebleven. Vertrouwensindicatoren wijzen er niet op dat de komende tijd een sterke vertraging van de economische groei in het verschiet ligt. Ondanks de verzwakking van indicatoren voor producentenvertrouwen wereldwijd (maar met name in de eurozone) in de afgelopen maanden, blijven deze overal nog altijd rond of boven de 50-punten grens. Dit wijst op aanhoudende gemiddelde tot licht bovengemiddelde groei in o.a. de VS en China. De belangrijkste uitzondering is de eurozone, waar het producentenvertrouwen in de industrie tot onder 50 punten is gedaald. Vooral de Duitse (auto-) industrie heeft het moeilijk. Het Europese producentenvertrouwen in de dienstverlening blijft wel nog altijd bovengemiddeld hoog.
Overigens geldt ook voor andere regio’s dat de industrie meer hinder lijkt te ondervinden van de handelsoorlog dan dienstverlenende bedrijfssectoren. Dit lijkt ook logisch: handelstarieven richten zich vooral op producten die door industrie (en landbouw) worden geleverd, en niet zozeer op diensten, die in het algemeen veel ‘lokaler’ en minder internationaal verhandelbaar zijn. Aangezien dienstverlening in de meeste ontwikkelde economieën inmiddels veel groter is dan landbouw en industrie, kan het effect van de handelsoorlog op de economische groeivooruitzichten uiteindelijk ook mee blijken te vallen.

Sterke draai in renteverwachtingen

Voor centrale banken heeft de toenemende dreiging van een uit de hand lopende handelsoorlog, en vooral ook de reactie daarop van beleggers, er wel toe geleid dat verdere renteverhogingen (in de VS) of zelfs maar een eerste renteverhoging (in de eurozone) voorlopig buiten beeld lijken. Waar financiële markten er tot ver in 2018 nog van uitgingen dat de Amerikaanse centrale bank, de Fed, in 2019 nog 2 of 3 keer de rente zou verhogen, wordt inmiddels juist rekening gehouden met 1 of 2 renteverlagingen later dit jaar, gevogld door meer renteverlagingen in 2020. Voor de ECB rekenden financiële markten al niet op een eerste renteverhoging op korte termijn, maar die horizon is verder naar achter geschoven, en zelfs wordt ook voor de eurozone inmiddels rekening gehouden met een mogelijke renteverlaging in 2020.
Voorzitters van centrale banken, zoals Jerome Powell van de Fed en Mario Draghi van de ECB, hebben zich nog niet zo duidelijk uitgesproken over mogelijke renteverlagingen, maar wel wijzen recente uitspraken er duidelijk op dat ook zij een draai in het monetaire beleid zien aankomen. In ieder geval zijn zowel in de VS als in de eurozone renteverhogingen voorlopig niet aan de orde.

Inflatiedruk in de eurozone nog altijd beperkt

Niet alleen de handelsoorlog en de daarmee gepaard gaande verslechtering van de economische groeivooruitzichten zorgt voor terughoudendheid bij centrale bankiers. Ook de inflatievooruitzichten blijven gematigd. Dit geldt zeker voor de eurozone, waar de kerninflatie na een opmerkelijke stijging in april (mede als gevolg van de late Pasen dit jaar), in mei weer is terug gevallen naar het niveau van maart (0,8% jaar-op-jaar). De ‘headline’ inflatie liet een sterkere terugval zien (van 1,7% in april naar 1,2% jaar-op-jaar in mei), vooral als gevolg van de lagere olieprijs.
Naar verwachting zal de olieprijs de komende maanden een drukkend effect blijven houden op de ‘headline’ inflatie, maar kan de kerninflatie wel weer aantrekken als gevolg van oplopende loondruk. De inflatiedoelstelling van de ECB van ‘onder, maar dichtbij 2%’ blijft echter de komende tijd nog ver buiten beeld. Dat is voor de ECB dan ook een belangrijke reden om voorlopig nog vast te blijven houden aan het ruime monetaire beleid van de afgelopen jaren.