waarmee kunnen
wij u helpen?

marktontwikkelingen augustus 2018

geplaatst op 04-09-2018 door Ronald

Amerikaanse aandelen in de plus, Europa en opkomende markten in de min

Augustus was een goede maand voor wereldwijde aandelenbeurzen, maar wel met grote regionale verschillen. De MSCI World Developed Markets aandelenindex leverde in euro’s gemeten een positief rendement op (+2,4%), wat vergelijkbaar was met het resultaat dat in juli werd behaald. Net als in juli (en in feite al sinds begin 2018) behaalden op regio-niveau Noord-Amerikaanse aandelen het hoogste rendement (+4,1% in augustus). Aandelen uit Europa en opkomende markten presteerden met negatieve rendementen van respectievelijk -2,2% en -1,6% aanzienlijk slechter. Asia-Pacific presteerde met een resultaat van +0,5% beter dan Europa en opkomende markten, maar bleef achter bij Amerikaanse aandelen.
Bij vastrentende waarden bleven de koersuitslagen in augustus (net als in juli) relatief beperkt. Net als over heel 2018 tot nu toe, bleven staatsobligaties ook in augustus licht achter bij bedrijfsobligaties (respectievelijk -0,6% en 0,0% in augustus). ‘High yield’-obligaties bleven met een resultaat van -0,2% in augustus achter bij bedrijfsobligaties met een hogere kredietkwaliteit, maar presteerden wel beter dan staatsobligaties. Bij de staatsobligaties waren die van de ‘kern’-landen (o.a. Duitsland en Nederland) meer in trek bij beleggers dan die van de Zuid-Europese landen (m.n. Italië en Portugal).

De rendementen van de verschillende beleggingscategorieën waren als volgt:

Tussentijdse groeisprint Amerikaanse economie

Voor de wereldeconomie geldt dat het beeld in de zomermaanden in grote lijnen hetzelfde is gebleven als eerder dit jaar. De wereldeconomie groeit nu met zo’n 4% op jaarbasis. Daarbij valt vooral op dat de Amerikaanse economie bijzonder goed presteert. Met een groei van 4,2% op jaarbasis in het tweede kwartaal is zelfs sprake van een tussentijdse groeisprint in een groeicyclus die nu al bijna 10 jaar aanhoudt. Deze groeiversnelling is in ieder geval ten dele te danken aan de eind vorig jaar goedgekeurde belastingplannen en de ruime begroting van de regering Trump. Gezien de nog altijd gunstige ontwikkeling van vertrouwensindicatoren en de bijzonder lage werkloosheid (deze is dit jaar gedaald tot het laagste niveau sinds 1969) lijkt een sterke groeivertraging van de Amerikaanse economie voorlopig nog niet aan de orde. Wel moeten we er rekening mee houden dat de extra impuls van de belasting- en begrotingsmaatregelen in principe tijdelijk van aard is, en toekomstige groeicijfers dus niet zo hoog zullen blijven als afgelopen kwartaal.

Goed draaiende economie VS niet voor alle landen even gunstig

Voor andere landen en regio’s heeft de kracht van de Amerikaanse economie zowel positieve als negatieve gevolgen. De hoge groei in de VS heeft onder andere geleid tot een waardestijging van de Amerikaanse dollar en tot hogere renteniveaus in de VS. De dure dollar is in principe gunstig voor de exportpositie van andere landen. Daar staat wel tegenover dat voor landen die veel buitenlandse schulden hebben in Amerikaanse dollars de dure dollar en de hogere rentes juist een risico vormen. Twee landen die daar de afgelopen tijd nadrukkelijk mee zijn geconfronteerd, zijn Argentinië en Turkije. De valuta’s van beide landen zijn sinds begin dit jaar tientallen procenten in waarde gedaald ten opzichte van de Amerikaanse dollar. Daardoor is er twijfel ontstaan onder investeerders of deze landen wel in staat zullen blijven om hun schulden terug te betalen. Argentinië heeft inmiddels bij het IMF aangeklopt voor steun, maar dat heeft de koersval van de peso nog niet kunnen stoppen.

Turkse problemen voorbode van opkomende markten-crisis?

Turkije heeft, net als Argentinië, relatief veel schulden in buitenlandse valuta’s en is daardoor kwetsbaar voor hogere rentes en de sterke dollar. De rentes op Turkse staatsobligaties lopen al langere tijd op, maar in de zomermaanden zijn deze bewegingen in een stroomversnelling gekomen. Daarmee is inmiddels sprake van een heuse crisisstemming over de Turkse financiële markten. Daarbij past wel de kanttekening dat de Turkse economie fundamenteel weinig aanleiding geeft voor grote ongerustheid: de overheidsschuld en het financieringstekort zijn voor een opkomende economie niet bijzonder hoog. Het risico van ‘besmetting’ van de Turkse crisis naar andere opkomende markten lijkt dan ook niet groot: de Turkse crisis is vooral ontstaan door land-specifieke kwetsbaarheden, die voor de meeste andere opkomende markten niet (of veel minder) gelden. Een oplossing van de Turkse crisis vereist wel maatregelen die in Turkije als politiek onwenselijk worden beschouwd. Hierdoor is het aannemelijk dat de situatie daar eerder nog zal verslechteren voordat het tot een oplossing komt.

Dreiging handelsoorlog blijft de gemoederen bezighouden

Naast de effecten van de dure dollar en hogere rentes in de VS hebben verschillende opkomende markten ook te lijden onder de toenemende dreiging van een handelsoorlog. Dit geldt met name voor China, dat tot nu toe het meest direct te maken heeft gekregen met de gevolgen van de anti-handelsretoriek van de Amerikaanse president Trump, in de vorm van hogere handelstarieven op Chinese producten. Daar staat tegenover dat Mexico inmiddels een handelsakkoord heeft bereikt met de VS, dat moet dienen ter vervanging van het door president Trump verfoeide NAFTA-akkoord. De handelsbeperkende maatregelen die daaruit voortvloeien lijken mee te vallen, zodat de hoop blijft dat de anti-handelsretoriek van Trump hooguit ten dele wordt omgezet in daden. Daarbij kan de bewegingsruimte van president Trump na de ‘mid-term elections’ van begin november flink beperkt blijken, wanneer de Republikeinse partij bijvoorbeeld de meerderheid in het Huis van Afgevaardigden zou kwijtraken.

Blijft Europa de dans ontspringen?

Tot nu toe de is de dreiging van een handelsoorlog grotendeels aan Europa voorbij gegaan. De laatste tijd vallen de macro-economische cijfers uit de eurozone dan ook overwegend mee, nadat eerder dit jaar de verwachtingen juist steeds vaker neerwaarts werden bijgesteld. Ook de koers van de euro ten opzichte van de dollar is de afgelopen maanden redelijk stabiel gebleven. Tegelijk blijft de inflatiedruk (en daarmee ook de opwaartse rentedruk) nog altijd beperkt, met een ‘headline’ inflatie van 2% en een ‘kerninflatie’ van 1%. Per saldo blijven de groeivooruitzichten voor de eurozone vooralsnog gematigd positief. Dit kan wel veranderen als bijvoorbeeld de Brexit-onderhandelingen zouden uitdraaien op een ‘no-deal’ Brexit en/of als de begrotingsplannen van de populistische Italiaanse regering zouden leiden tot een confrontatie met ‘Brussel’.